Slowcooker bakpapier gebruiken: Nuttig hulpmiddel of gevaarlijk?

Je staat net na een lange dag in de keuken. Je hebt heerlijke pulled pork gemaakt in je Crock-Pot of Instant Pot.

De geur hangt nog in huis, maar de pan zelf is een drama om schoon te maken. Van die aangekoekte stukjes vlees die echt vastgeplakt zitten. Herkenbaar? Veel mensen grijpen dan naar bakpapier. Lekker makkelijk, toch?

Maar werkt dat eigenlijk wel? En is het wel veilig? Laten we dit even rustig uitpluizen.

Waarom bakpapier in een slowcooker eigenlijk zo verleidelijk is

Een slowcooker of multicooker is een zegen voor elke thuiskok. Je gooit alles erin, zet hem aan en komt thuis van je werk met een warme maaltijd.

Het enige nadeel is het schoonmaken. Vooral de zware gietijzeren pot kan een flinke klus zijn. Dan denk je al snel: "Ik leg wel bakpapier op de bodem." Zo simpel zou het moeten zijn. Het idee is logisch.

Bakpapier is gemaakt om niet te plakken en hitte te weerstaan. Je gebruikt het in je oven om je bakblikken makkelijk schoon te maken.

Dus waarom niet in je slowcooker? Het bespaart je tijdrovende schrobwerk en je hoeft de pot niet met water te vullen om te weken.

Het voelt als een slimme lifehack. Toch is het lang niet altijd een goed idee. Het hangt allemaal af van het type slowcooker dat je hebt.

En van wat je precies wilt koken. Er is een groot verschil tussen een rond model van Crock-Pot en een rechthoekige van bijvoorbeeld Cook & Co. We moeten dus eerst kijken naar hoe je slowcooker werkt.

De veiligheidscheck: is bakpapier wel bestand tegen je slowcooker?

Veiligheid gaat voor alles. Bakpapier is in principe hittebestendig.

De meeste soorten kunnen tot 220°C of zelfs 250°C aan. Een standaard slowcooker kookt op een veel lagere temperatuur, meestal tussen de 80°C en 95°C op de 'Low'-stand en oplopend tot een graag of 150°C op 'High'.

Op het eerste gezicht is er dus geen gevaar dat het papier verbrandt. Maar er is een addertje onder het gras: de weerstand. Sommige slowcookers, vooral oudere modellen of goedkope exemplaren, hebben een verwarmingselement dat aan de zijkant zit.

Als je bakpapier te ver omhoog trekt en tegen de wand aan komt, kan het verbranden. Of erger, het kan smelten als het van een verkeerde soort is.

Controleer dus altijd of het papier los van de wanden blijft. Een ander gevaar is het vastplakken. Bakpapier is niet hetzelfde als bakfolie. Als je het papier strak op de bodem legt en er langdurig vocht op staat, kan het na verloop van tijd verzadigen en alsnog vastplakken.

Vooral als je vlees met een suikerachtige marinade gebruikt, wordt het een plakkerige bende.

Dan haal je er een papje uit in plaats van een schoon oppervlak.

Het risico op brand is klein, maar de rompslomp van verbrand papier dat aan je pan vastzit is enorm. Wees voorzichtig.

De werking: wél en niet doen met bakpapier

Wil je bakpapier gebruiken? Doe het dan op een manier die werkt.

Gebruik nooit een stuk dat groter is dan de bodem. Snijd het precies op maat. Je kunt het beste bakpapier gebruiken dat je eerst wat kreukt.

Zo blijft het beter liggen en kan het vocht eronderdoor lopen. Zorg dat het papier niet omhoog krult tegen de hete wanden.

Je kunt bakpapier ook slim gebruiken voor specifieke gerechten. Denk aan het stomen van vis of groenten. Vouw dan een bakpapiertje tot een kommetje of leg het als een soort zeef bovenop je eten.

Zo voorkom je dat je eten aan de bodem plakt tijdens het sudderen. Dit werkt vooral goed in de ronde modellen van merken als Tristar of Princess.

Een andere goede truc is bakpapier gebruiken als 'sling'. Je vouwt een stuk dubbel en legt het als een lus in de pan.

Alternatieven voor bakpapier die misschien nog beter zijn

Aan de uiteinden trek je hem omhoog. Zo kun je je stoofvlees of pulled pork er straks makkelijk uithalen. Dit voorkomt dat je eten breekt en maakt de pan schoonmaken bijna overbodig. Handig voor als je een duurdere Instant Pot of Ninja Foodi hebt met een zwaar innerlijke pot.

Soms is bakpapier gewoon niet de beste optie. Er zijn andere middelen die misschien nog wel beter werken voor je slowcooker.

De populairste zijn de siliconen bakvormen. Je kent ze wel, die flexibele matten. Je kunt ze op maat knippen en ze zijn vaak tot 260°C hittebestendig.

Ze zijn herbruikbaar en makkelijk schoon te spoelen. Een andere optie is bakfolie of aluminiumfolie.

Dit is hittebestendig en vormt makkelijk een kommetje. Het nadeel is dat het niet zo goed is voor het milieu en je het vaak maar één keer kunt gebruiken. Bovendien moet je oppassen dat het niet de wanden raakt als je een model met zijkacheling hebt.

Het kan een chemische reactie aangaan met zure gerechten, wat de smaak kan beïnvloeden.

Voor de echte fanatiekelingen zijn er speciale slowcooker liners. Dit zijn zakjes van hittebestendig plastic die je in de pot hangt. Na het koken gooi je de zak weg en is je pan schoon. Handig als je een kleine portie in een grote pot maakt.

Ze zijn te koop bij de meeste supermarkten of online voor ongeveer €5,- tot €8,- per doosje. Sommige mensen vinden ze een uitvinding, anderen vinden het zonde van het plastic.

Prijzen en modellen: wat werkt waar?

De keuze hangt ook af van je budget. Een instapmodel slowcooker, zoals een Crock-Pot Express van rond de €60,-, heeft vaak een simpele aluminium pot.

Hierop werkt bakpapier prima. De bodem is vlak en het element zit meestal aan de onderkant. Je hoeft je geen zorgen te maken dat het papier aan de zijkant verbrandt.

Heb je een duurder model, zoals een Instant Pot Duo Crisp vanaf €150,- of een Ninja Foodi? Dan zit de pot vaak onder een laagje keramiek of is gemaakt van roestvrij staal.

Deze potten zijn zwaarder en krasgevoeliger. Als je schuurpapier-achtige bakpapier gebruikt (sommige goedkope merken), kun je krassen maken.

Gebruik hier liever silicone of een liner. Een multicooker met een braadfunctie, zoals de Philips All-in-One, werkt weer anders. Daarbij komt de hitte vaak van bovenaf. Bakpapier aan de onderkant is dan prima, maar leg het niet te ver omhoog.

Als je de braadstand gebruikt, kan de bovenwarmte het papier aan de zijkanten laten verbranden. Lees dus altijd eerst je handleiding.

Conclusie en praktische tips voor schone potten

Is bakpapier een gevaar? Meestal niet, als je het slim gebruikt.

Het is een handig hulpmiddel om schoonmaken makkelijker te maken, maar het is geen wondermiddel. Je moet het wel op de juiste manier toepassen. Zorg dat het niet tegen de wanden drukt en gebruik het niet bij extreem lang koken met vette marinades.

De beste manier om je slowcooker schoon te houden begint al bij het koken, bijvoorbeeld wanneer je de slowcooker overdag aan laat staan.

• Knip het papier precies op maat van de bodem.
• Kreukel het eerst, zodat het beter plooit.
• Leg het erin en druk het zachtjes aan.
• Gebruik het niet bij de braadstand of grillstand.
• Gooi het na één keer koken weg; hergebruik het niet.

Vet je pot goed in met olie of boter voordat je begint. Voeg voldoende vocht toe, zoals een smaakvolle bouillon in de slowcooker, zodat er geen eten aan de bodem plakt. Dit werkt vaak beter dan welk bakpapiertje dan ook. Het is de basis van koken in een slowcooker. Mocht je toch bakpapier willen proberen, volg dan deze stappen: Zo blijft je slowcooker schoon en kun je elke dag genieten van een heerlijke maaltijd zonder zorgen. Happy cooking!