Slowcooker als alternatief voor centrale verwarming in de keuken: Echt?

Stel je voor: het is koud buiten, de keuken is een beetje kil, en je wilt iets warms koken zonder de thermostaat omhoog te draaien. Je hebt een slowcooker op het aanrecht staan.

Zou die kunnen helpen? Het klinkt een beetje als een gekke gedachte, maar steeds meer mensen vragen zich af of hun favoriete kookapparaat ook een beetje als verwarming kan dienen.

We gaan er eens goed voor zitten en kijken of dit echt werkt of gewoon een fabeltje is.

Wat bedoelen we precies met een slowcooker als verwarming?

Een slowcooker is in de basis een hittebron met een keramieken pot erin.

Het apparaat verwarmt langzaam en gelijkmatig, meestal tussen de 80 en 95 graden Celsius. Het doel is om eten gaar te laten worden over een paar uur, niet om een kamer te verwarmen.

Toch komt er warmte vrij, net als bij elke andere elektrische kookplaat. De vraag is of die warmte genoeg is om de kou in je keuken te verdrijven. We hebben het hier niet over een centrale verwarming die een hele verdieping opwarmt. Het gaat om een lokale, directe warmtebron.

Het is een beetje vergelijken met een kaars: het geeft sfeer en een beetje warmte, maar lost de kou in een grote ruimte niet op.

Belangrijk om te weten is dat een slowcooker geen lucht verspreidt. Het is stralingswarmte. De lucht in de keuken zelf wordt niet actief opgewarmd, maar de objecten en mensen in de directe omgeving voelen de warmte wel. Dit maakt het een heel ander type verwarming dan een radiator of een ventilatorkacheltje.

Waarom is deze vraag eigenlijk interessant?

De energieprijzen zijn de afgelopen jaren flink gestegen. Veel mensen zoeken naar manieren om gas en stroom te besparen.

De centrale verwarming aanzetten voor alleen de keuken voelt als een verspilling. Je staat er vaak maar even, en de rest van het huis hoeft niet perse warm te zijn.

Een alternatief is dus welkom. Een slowcooker verbruikt maar heel weinig stroom. Vaak rond de 150 tot 250 watt, afhankelijk van het model. Ter vergelijking: een doorsnee elektrische kachel verbruikt al snel 2000 watt.

Dus als je de keuze hebt tussen een kacheltje op standje 2000 watt of een slowcooker op 200 watt, is het verschil in energieverbruik enorm.

Dat maakt de vergelijking de moeite waard. Het gaat hier dus om een specifieke situatie. Je bent aan het koken, het is fris in de keuken, en je vraagt je af of je twee vliegen in één klap kunt slaan.

Je maakt een heerlijke stoofpot en verwarmt tegelijkertijd een klein plekje in huis. Dat is de kern van de discussie.

Hoe werkt een slowcooker eigenlijk?

De werking is simpel maar effectief. In de bodem van het apparaat zit een weerstand die langzaam warm wordt.

Die warmte gaat naar de keramieken pot. De deksel zorgt ervoor dat de warmte en het vocht niet ontsnappen. Het eten garen in eigen vocht, wat zorgt voor malse resultaten.

Dit proces duurt uren, van 4 uur tot soms 12 uur. De warmte die vrijkomt, voel je direct rondom de slowcooker.

Een gemiddeld model van 3,5 liter geeft voelbare warmte af aan de zijkanten en bovenkant.

Als je je hand er vlak boven houdt, voel je de hitte. Dit is hetzelfde effect als een bakplaat die net uit de oven komt. Het is geen intense warmte, maar het is er wel. Om de warmte-efficiëntie te meten, kun je een simpele test doen.

Zet de slowcooker aan met een beetje water erin op de laagste stand. Meet de temperatuur van het water na een uur.

Het zal rond de 80 graden zijn. Meet vervolgens de temperatuur van de lucht op 30 centimeter afstand. Je zult merken dat die een paar graden is gestegen, maar niet spectaculair. Dit bevestigt dat de warmte zich vooral richt op de inhoud en de directe omgeving.

Is het een écht alternatief voor centrale verwarming?

Om maar met de deur in huis te vallen: nee, het is geen vervanger voor je cv-ketel. Een slowcooker kan een kamer van 10 vierkante meter niet opwarmen tot een comfortabele temperatuur. De maximale warmteafgifte is te beperkt.

Je kunt de kou in een grote keuken niet verslaan met alleen een slowcooker.

Wel kan het een leuk extraatje zijn. Als je in de keuken staat en je voelt een tocht, dan kan de warmte van de slowcooker net dat beetje comfort geven.

Vooral als je dichtbij staat. Het is een gerichte warmtebron, net zoals je even met je handen boven een kop koffie warm wordt. Het helpt, maar het is geen wondermiddel.

Denk ook aan de veiligheid. Een slowcooker wordt heet aan de buitenkant.

Het is niet bedoeld om aan te raken als hij aanstaat. Zet hem niet op een plek waar je per ongeluk tegen aan kunt lopen. De deksel kan ook heet worden. Het is dus geen apparaat om onbewust als kacheltje te gebruiken. Je moet er wel bij stilstaan dat het een kookapparaat is.

Welke modellen doen het goed?

Er zijn veel merken op de markt. We kijken naar een paar populaire opties die je vaak tegenkomt als je zoekt naar de beste slowcooker of een multicooker. Prijzen kunnen variëren, maar we houden het realistisch.

Een goede basis slowcooker heb je al voor rond de €40 tot €60.

Denk aan een Crock-Pot Classic van 3,5 liter. Dit is een simpel model met een warmte-element in de bodem.

Wil je meer functies? Dan kijk je naar een multicooker. De Instant Pot Duo 7-in-1 (6 liter) is een bekende naam.

Deze doet ook aan pressure cooking en sauteren. De prijs ligt rond de €90 tot €110.

Dit apparaat heeft vaak een RVS behuizing die iets beter warmte vasthoudt, maar het basisprincipe blijft hetzelfde. De warmteafgifte aan de buitenkant is vergelijkbaar met een gewone slowcooker. Er zijn ook luxe modellen zoals de Sage Fast Slow Cooker (6 liter) die rond de €200 kost. Deze heeft een strakker design en een digitaal display.

De warmteafgifte verschilt niet enorm tussen een budget en een luxe model. Het gaat om de inhoud en de isolatie.

Een goedkopere Crock-Pot van €50 geeft net zoveel warmte af aan de keuken als een dure Sage, wat gunstig is voor het energieverbruik vergeleken met gas.

De keuze hangt dus af van je budget en kookwensen, niet van de verwarmingscapaciteit.

Praktische tips voor wie het wil proberen

Als je de slowcooker wilt gebruiken om een beetje warm te worden, doe het dan op een slimme manier.

Zet hem aan als je lang in de keuken bent. Kook bijvoorbeeld op zondag een grote pan stoofvlees. De hele middag staat er dan een aangename warmtebron op je aanrecht. Dit werkt beter dan de slowcooker aanzetten voor een snelle maaltijd.

Combineer het met andere energiebesparende maatregelen. Draag een warme trui en sokken in huis.

Zet de afzuigkap uit, want die zuigt de warmte direct weer weg.

Zet de slowcooker op een houten ondergrond, niet direct op een kousten marmeren aanrecht, om warmteverlies te voorkomen. Dit helpt om de warmte langer vast te houden. Als je een multicooker overweegt, kijk dan naar de functies.

Een multicooker heeft vaak een sauteerfunctie. Dit betekent dat je eerst kunt aanbraden en dan kunt laten sudderen.

Dit proces geeft in de beginfase meer warmte af dan een gewone slowcooker. Hoewel de warmteafgifte van een slowcooker beperkt is, is dit type dus iets krachtiger, maar nog steeds geen vervanging voor een kachel. Bedenk goed wat je wilt koken en hoeveel ruimte je hebt.

Tot slot, denk aan de veiligheid. Zet de slowcooker nooit onbeheerd aan als je weggaat.

Laat hem ook niet aanstaan als je gaat slapen. Het is een apparaat dat bedoeld is om eten op te warmen, niet om je huis te verwarmen.

Gebruik je gezond verstand. Als je het koud hebt, is een dikke trui of een deken vaak een betere oplossing dan een kookapparaat aan laten staan.

Het idee is leuk en de theorie klopt: een slowcooker geeft warmte af. Maar in de praktijk is het een kleine, lokale warmtebron. Het is een leuk extraatje tijdens het koken, geen vervanger voor je centrale verwarming. Zelfs de kosten van de warmhoudstand zijn minimaal. Wil je een slowcooker kopen?

Doe het dan voor de heerlijke maaltijden, en zie de warmte in de keuken als een fijn bijeffect. Zo sla je twee vliegen in één klap: je eet lekker en je voelt je een beetje warmer.