Pruimen in de slowcooker: Kooktijden voor zacht gestoofd fruit

Je staat in de supermarkt en ziet die prachtige, dieppaarse pruimen liggen. Ze ruiken zoet en veelbelovend.

Thuis aangekomen gooi je ze in een schaal, maar een dag later zijn ze ineens té zacht of zelfs een beetje bruin. Zonde! Het is tijd om ze te redden en om te toveren tot iets heerlijks. De slowcooker, ook wel crockpot genoemd, is hier je beste vriend voor.

Je gooit de pruimen erin, doet even niets, en komt terug naar een kom vol warm, zacht en smaakvol gestoofd fruit.

Dat is pas genieten. Waarom zou je hier nu specifiek de moeite voor nemen? Omdat een slowcooker de smaken van fruit op een manier ontwikkelt die een pan op het fornuis nooit kan evenaren.

De lage temperatuur zorgt ervoor dat de suikers langzaam carameliseren en de pruimen hun structuur behouden, maar wel smelten in je mond. Of je nu een basic Crock-Pot van €40 hebt of een luxe multicooker van €200, het resultaat is verbluffend. We gaan het hebben over de perfecte kooktijden voor jouw pruimen.

Waarom de slowcooker perfect is voor pruimen

Een slowcooker werkt eigenlijk heel simpel. Het apparaat verwarmt de pot langzaam en gelijkmatig vanaf de zijkanten en bodem.

Dit zorgt voor een stabiele, lage temperatuur, meestal tussen de 80°C en 95°C. In vergelijking met een pan op het vuur, waar je snel te maken hebt met hete plekken, gebeurt er hier iets magisch.

Prachtig, want je wilt je pruimen niet pletten; je wilt ze zacht laten worden. Deze zachte manier van koken betekent dat de vruchtvezels langzaam lossen. De suikers in de pruim, de fructose, komen vrij en mengen zich met eventuele toegevoegde vloeistoffen zoals water, sap of wijn. Dit proces heet stoven.

Het resultaat is een intense, diepe smaak die veel verder gaat dan alleen 'zoet'.

Je behoudt de vorm van de pruim, maar de textuur wordt smeuïg en romig. Ideaal voor desserts of als topping bij je ontbijt. Stel je voor: je hebt een drukke dag.

In de ochtend gooi je gewassen pruimen (zonder pit natuurlijk) in je slowcooker. Je voegt een scheutje water en een kaneelstokje toe.

Je zet het apparaat op low, doet de deksel erop en gaat werken of boodschappen doen.

Thuis kom je terug in een huis dat heerlijk ruikt. Binnen enkele seconden schep je een kom warm fruit op. Dat is het gemak waarom zoveel mensen fan zijn van deze manier van koken.

De juiste kooktijden: van stevig tot smeltend zacht

Het geheim van perfect gestoofde pruimen zit hem in de timing. Het hangt af van wat je precies wilt bereiken.

Wil je pruimen die nog een beetje beet hebben, of wil je dat ze uit elkaar vallen als je er met een lepel doorheen roert? De grootte van de pruimen speelt ook een rol, net als de soort. Een 'Victoria' pruim is anders dan een 'Mirabelle'.

We onderscheiden drie textuur-niveaus. Voor een zachte, maar nog herkenbare structuur (perfect voor bij de yoghurt of kwark) zet je je slowcooker op de 'Low' stand.

Doe de gewassen en ontpitte pruimen in de pot. Voeg ongeveer 50 ml vocht toe per 500 gram fruit (denk aan water, appelsap of een scheutje likeur).

Laat ze 2 tot 3 uur sudderen. Controleer halverwege even. De pruimen zijn klaar als ze zacht aanvoelen als je er licht op drukt, maar niet openscheuren. Wil je die echte, klassieke stoofpruim die smelt op je tong? Dan kies je voor de 'High' stand of een langere tijd op 'Low'.

Voor een diepe smaak en maximale zachtheid kies je voor 4 tot 5 uur op de 'Low' stand. Gebruik je de 'High' stand, dan ben je ongeveer 2 tot 2,5 uur verder.

De pruimen zullen krimpen en donkerder worden. Dit is ideaal voor bij wild, stoofvlees of als vulling voor taarten. Ze vallen letterlijk uit elkaar.

Let op: oude, harde pruimen hebben langer nodig dan rijpe, kneedbare exemplaren.

Als je pruimen uit de vriezer gebruikt, hoef je ze niet te ontdooien. Voeg ze direct bevroren toe aan je slowcooker. Net als bij broccoli in de slowcooker is de juiste timing essentieel; verleng de kooktijd hier met ongeveer 30 tot 45 minuten.

De hoeveelheid vocht is hier extra belangrijk, omdat de bevroren pruimen extra water loslaten.

Begin met 100 ml per 500 gram bevroren fruit.

Verschillende soorten slowcookers voor pruimen

Je hebt niet per se een duur apparaat nodig om heerlijke pruimen te maken. Een simpele Crock-Pot Classic (3,5 liter) is al voldoende voor een grote lading fruit.

Deze modellen hebben meestal twee standen: Low en High. Ze kosten tussen de €40 en €50.

Ze zijn perfect voor beginners. Het enige nadeel is dat ze vaak geen timer hebben. Je moet dus zelf de tijd in de gaten houden of een losse keukenwekker gebruiken.

Ben je van plan om vaker stoofgerechten te maken? Dan is een groter model of een model met meer functies handig.

De Crock-Pot Digital Timer (ongeveer 5,7 liter) kost rond de €70-€80. Deze heeft een digitale timer die automatisch overschakelt van koken naar warmhouden. Dit is ideaal als je pruimen precies 4 uur moeten sudderen terwijl jij boodschappen doet. Je komt thuis en het eten is precies op temperatuur, niet te gaar.

Als je de investering wilt doen, kijk dan naar een multicooker zoals de Instant Pot Duo of de Ninja Foodi.

Deze apparaten doen meer dan alleen slowcooken; ze kunnen ook sous vide, stomen en pressure cooken. Een Instant Pot Duo (6 liter) kost ongeveer €120. Het voordeel voor pruimen?

Sommige modellen hebben een speciale 'sauté' functie. Je kunt eerst de suiker en specerijen even aanbakken voor extra smaak, voordat je de pruimen toevoegt.

Dat geeft net dat beetje extra diepgang. Let bij de aanschaf altijd op de grootte van de pot. Voor pruimen hoef je geen enorme pan te hebben, tenzij je een weckvoorraad wilt maken.

Een inhoud van 3 tot 4 liter is ruim voldoende voor een gezin. Zorg er wel voor dat de pruimen niet te hoog in de pan liggen; ze moeten in een laag van maximaal 5 cm liggen voor een gelijkmatige garing. Dit voorkomt dat de onderste pruimen verbranden terwijl de bovenste nog hard zijn.

Receptideeën en smaakmakers

Je kunt pruimen op heel veel manieren op smaak brengen. De basis is simpel: pruimen, een beetje vocht en misschien een snufje kaneel.

Maar met een paar extra ingrediënten tover je ze om tot een culinaire traktatie. Doe de pruimen in de slowcooker en voeg een van deze combinaties toe. Dit werkt overigens ook perfect als je een multicooker gebruikt met de slowcook-functie.

• De klassieke stoofpruim: Voeg 100 ml water, 2 eetlepels suiker (of honing), 1 kaneelstokje en 2 kruidnagels toe per 500 gram pruimen. Dit is de geur die je herkent van de herfst.
• Met rode wijn: Vervang het water door rode wijn. Voeg een schil van een sinaasappel toe. Dit geeft een diepe, volle smaak die perfect past bij lam of rundvlees.
• Frisse variant: Gebruik appelsap of perensap als vloeistof. Voag een vanillestokje of wat verse gember toe. Lekker bij kwark of ijs.
• Met steranijs: Een steranijs geeft een lichte drop-achtige smaak. Combineer dit met een beetje bruine suiker voor een karamelsmaak.

Een veelgestelde vraag is of je de schil van de pruim moet verwijderen.

In de slowcooker is dit meestal niet nodig. De schil wordt zacht en trekt smaak af van het vruchtvlees. Als je een hele gladde saus wilt, kun je na het koken de pruimen pureren met een staafmixer en ze door een zeef drukken. Maar voor een stoofpotje met stukjes fruit, laat je de schil gewoon zitten.

Wil je pruimen inmaken? Net als bij spruitjes in de slowcooker is de juiste garing essentieel. De slowcooker is hier handig voor, maar je moet ze daarna nog wel verwerken in de weckpan of potten.

Kook de pruimen in de slowcooker tot ze zacht zijn. Vul schone weckpotten met de hete pruimen en het vocht. Doe er een schepje suiker bij (ongeveer 100 gram per liter).

Sluit de potten en breng ze in een waterbad aan de kook.

Dit is een heel leuk project voor de zondagmiddag.

Praktische tips voor het beste resultaat

Er zijn een paar dingen die je kunt doen om teleurstelling te voorkomen. Ten eerste: zout.

Voeg een snufje zout toe aan je stoofpruimen. Het klinkt gek, maar zout versterkt de zoete smaak van fruit enorm. Een klein mespuntje is genoeg voor 500 gram pruimen. Het maakt het verschil tussen 'lekker zoet' en 'intens smaakvol'.

Let op de vochtbalans. Net als bij bieten in de slowcooker koken verdampt er in dit apparaat namelijk heel weinig vocht.

Als je te veel water toevoegt, eindig je met een waterige pruimensap in plaats van een siroop.

Begin altijd met minder vocht dan je denkt nodig te hebben. Je kunt altijd later nog een scheutje toevoegen als het te droog lijkt. De pruimen laten zelf ook vocht los.

Pro-tip: Gebruik je een elektrische kookplaat? Zet de slowcooker nooit op een brander die net aan staat. De bodem kan hierdoor beschadigen. Zet hem op een lege plek op je fornuis of op een hittebestendige onderzetter.

Wil je de pruimen gebruiken als vulling voor een taart? Laat ze dan eerst afkoelen.

Door het afkoelen bindt het vocht zich met de suikers en eventueel toegevoegde maïzena of arrowroot. Ze worden dan steviger en lopen niet uit je taart. Je kunt ze tot 5 dagen in de koelkast bewaren in een afgesloten pot.

Ze smaken trouwens nog beter op dag 2, als de smaken goed zijn ingetrokken.

Als je klaar bent met koken, haal de pruimen dan uit de pan. Laat de slowcooker niet te lang op de warmstand staan met fruit erin.

Dit kan ervoor zorgen dat de pruimen verder inkoken en uiteindelijk aanbranden.

Schoonmaken is het makkelijkst als je de pot en de deksel een nachtje laat weken in warm water. De losse velletjes en het plakkerige vocht lossen dan zo op. Veel kookplezier met je prachtige, zachte pruimen!