Plastic onderdelen slowcooker: Welke zijn veilig bij hoge temperaturen?

Waarom die plastic onderdelen er echt toe doen

Stel je voor: je hebt een prachtige Crock-Pot of een multicooker van Ninja gekocht.

Je doet de deksel erop, zachtjes aan de gang, en gaat een boodschap doen. Thuisgekomen ruikt het heerlijk, maar is er iets misgegaan.

Misschien is de stoomknop gesmolten of is het plastic van de handvatten niet meer strak. Dat wil je niet. Het gaat hier om twee dingen: veiligheid en duurzaamheid. Goed plastic geeft niets af aan je eten, zelfs niet na urenlang stoven op 90 graden.

Slecht plastic kan dat wel doen. En niemand zit te wachten op een extraatje chemische smaakstoffen bij zijn stoofpotje.

Bovendien wil je dat je apparaat jaren meegaat. Als je kijkt naar de beste slowcooker van 2024, dan zie je dat de prijsklasse verschilt van €50 tot soms €200. Je investeert dus. Dan mag je verwachten dat de plastic grepen en knoppen niet direct smelten zodra je de pan in de vaatwasser zet.

De chemie: welke soorten plastic zijn veilig?

Je hoeft geen scheikundige te zijn, maar het helpt om een paar termen te herkennen.

De meeste slowcookers gebruiken kunststof soorten die goed tegen warmte kunnen. De heldere winnaar is BPA-vrij polypropyleen (PP).

Dit is een stevig plastic dat vaak gebruikt wordt voor deksels en handvatten. Het kan hitte aan zonder te buigen of te smelten. Als je een nieuwe slowcooker koopt, staat er bijna altijd "BPA-vrij" op de doos. Dat is de standaard geworden, ook bij budgetmerken zoals Princess of Tristar.

Een andere veelgebruikte kunststof is ABS. Dit voelt wat harder aan en zie je vaak bij de buitenbehuizing van multicookers, zoals de Instant Pot.

Dit plastic smelt niet snel, maar het is wel gevoeliger voor krassen. Let op: vermijd plastic dat aanvoelt als goedkoop speelgoed. Als het dun is en heel licht, is het waarschijnlijk niet gemaakt voor langdurige hitte.

De gevarenzones: waar loop je risico?

De meeste problemen ontstaan niet door de normale kookstand, maar door verkeerd gebruik.

Een veelvoorkomend probleem is de stoomvent. Bij veel Crock-Pot modellen zit er een klein plastic dopje op de zijkant waardoor stoom ontsnapt. Als je deze openzet terwijl de pan nog volledig heet is, kan het plastic niet tegen de directe hittegolf. Zorg dat je deze ventielen alleen open draait als het apparaat net uitstaat en de druk wat is gezakt.

De handvatten zijn meestal wel veilig. Ze zitten ver genoeg van de warmtebron.

Maar pas op met het schoonmaken. Gooi een plastic handvat nooit in de vaatwasser op een programma boven de 70 graden.

Dat is warmer dan de meeste slowcookers ooit worden. Het vocht en de hitte in de vaatwasser kunnen het materiaal op de lange duur aantasten, net zoals een binnenpan met teflon coating kwetsbaar is. Bij multicookers (die ook kunnen pressure cooken) is de deksel een complex verhaal.

Daar zitten vaak plastic drukknoppen op. Zorg dat je deze nooit forceert.

Als de druk niet weg is, trek je hem er niet af. Dat is niet alleen gevaarlijk voor je vingers, maar ook voor de plastic onderdelen.

Prijsklassen en wat je mag verwachten

De plastic kwaliteit loopt vaak gelijk op met de prijs. We maken een onderscheid in drie niveaus.

Budget (€40 - €70): Denk aan merken als Princess of Silvercrest. Hier zijn de plastic onderdelen vaak van basispolypropyleen.

Ze zijn veilig, maar voelen soms wat lichter aan. De grepen kunnen wat flexibeler zijn. Prima voor af en toe gebruik, maar verwacht geen premium feel.

Middenklasse (€70 - €120): De echte klassiekers zoals de Crock-Pot DuraCeramic of de KitchenAid slowcooker vallen hier. Hier wordt vaak dikker plastic gebruikt voor de behuizing. De deksels zijn stevig en hebben goede sluitrubberen (die vaak van siliconen zijn, geen plastic). Dit is de sweet spot voor de meeste thuiskoks.

Topklasse (€120 - €250+): Dit zijn de multicookers van Ninja, Instant Pot of Philips.

Hier zie je vaak roestvrij staal gecombineerd met hoogwaardig, verduurd plastic. De knoppen voelen solide aan.

Ze zijn gemaakt om dagelijks te draaien. Als je een Ninja Foodi koopt, voelt het plastic aan als een auto-dashboard: stevig en bestand tegen een stootje.

Een checklist voor je aankoop

• Zoek naar "BPA-vrij" op de verpakking.
• Lees reviews over de deksel. Klagen mensen over doorzakken of smerig worden?
• Voel aan de knoppen. Draaien ze soepel of voelen ze breekbaar?

Praktische tips om je slowcooker veilig te houden

Je hoeft niet bang te zijn voor je slowcooker, maar een beetje voorzichtigheid helpt. Hier zijn een paar concrete dingen die je meteen kunt toepassen.

1. De vaatwasser-regel: De meeste losse kunststof onderdelen (doppen, lepels, stoomventielen) kun je het beste met de hand wassen. Gebruik lauw water en een zacht sopje.

Als je ze per se in de vaatwasser wilt, leg ze dan op de bovenste plank en zet het programma op maximaal 50 graden.

2. De 'Ninja' tip: Bij modellen zoals de Ninja Foodi is de deksel vaak groot en zwaar. Haal hem er nooit met een ruk af. Zet hem na het koken even rechtop op de rand van de pan of op een hittebestendige mat.

Zo kan het plastic afkoelen zonder krom te trekken. 3. Geen magnetron: Sommige mensen proberen de losse plastic onderdelen in de magnetron te ontdooien. Doe dat niet.

Slowcooker-plastic is niet gemaakt voor microgolven. Het kan smelten of beschadigen. 4.

Opslag: Bewaar je slowcooker altijd met de deksel eraf of los erop en controleer regelmatig of de binnenpan nog onbeschadigd is.

Druk hem nooit vast als hij schoon is en in de kast staat. Door de hitte kan het plastic uitzetten en krimpen; je wilt niet dat het onder druk gaat staan. Door hier op te letten en te kiezen voor de beste slow cooker voor gezondheid, zorg je dat je apparaat niet alleen veilig is, maar ook jarenlang je favoriete gerechten blijft maken. Zo haal je het meeste uit je aankoop, of je nu een kleine van €50 hebt of een uitgebreide multicooker. Eet smakelijk!