Merg en botten in de slowcooker: Bouillon koken voor rijke basis

Je staat in de supermarkt bij het vleesvak en ziet ze liggen: runderbotten, kippennekken, varkenspoten. Ze zien er een beetje onsmakelijk uit, maar ze zijn eigenlijk goud waard voor je pannen.

In plaats van ze weg te gooien, kun je er een diepe, rijke smaak mee creëren die je niet koopt in een flesje. Met een slowcooker maak je hier de allerbeste bouillon van, zonder dat je er de hele dag bij hoeft te staan. Een goede bouillon is de basis van zoveel gerechten.

Denk aan soepen, sauzen of rijst die je kookt in vocht vol smaak.

Merg en botten geven die smaak omdat ze collageen en mineralen bevatten. Als je deze langzaam laat trekken, krijg je een bouillon die rijk is, vol body zit en je gerechten naar een hoger niveau tilt. Het is een ouderwetse techniek die perfect past bij de moderne slowcooker.

Wat is bouillon van merg en botten precies?

Bouillon van merg en botten is niet zomaar bouillon. Het is een getrokken bouillon die je maakt door botten en merg (het vette merg in het bot) langzaam te koken.

Dit proces duurt lang, vaak 12 uur of meer. De hitte breekt het collageen in de botten af en trekt het merg en de smaak uit het bot het water in.

Het resultaat is een bouillon die dikker is en een intense smaak heeft. Waarom is dit anders dan normaal bouillon? Een snelle bouillon wordt vaak gemaakt van vlees en wat groenten. Die is lekker, maar mist diepte.

Merg en botten geven een smaak die je tong omarmt. Het is die smaak die je proeft in een goede restaurantsoep.

Het is de reden waarom oma's vroeger altijd potten met botten op het vuur hadden staan. Het mooie van deze methode is dat je niets verspilt. Je gebruikt delen van het dier die anders vaak worden weggegooid.

Denk aan kippennekken of runderstaart. Deze delen zijn goedkoop, maar leveren een topproduct op.

Je bent dus zuinig en maakt tegelijkertijd iets heel bijzonders. Dat is het voordeel van zelf koken.

Waarom de slowcooker je beste vriend is voor bouillon

De slowcooker is ideaal voor het maken van bouillon omdat hij constant een lage temperatuur vasthoudt.

Je zet hem aan en je vergeet hem. Geen gedoe met een pit die te heet wordt of een pan die aanbrandt.

De deksel sluit goed af, waardoor het vocht niet verdampt. Je bouillon blijft vol en rijk, in plaats van dat je water moet bijvullen. Veiligheid is ook een groot pluspunt. Een pannetje op laag vuur dat uren staat te pruttelen, vraagt aandacht.

Een slowcooker met een timer is veilig. Je kunt hem s ochtends aanzetten en s avonds thuiskomen van je werk, en je huis ruikt heerlijk.

De bouillon is direct klaar om te verwerken. Dit bespaart tijd en energie. De werking is simpel.

De warmte komt van de zijkanten en de bodem, waardoor alles gelijkmatig gaart. Je hebt geen harde kook nodig.

Zachte hitte is genoeg. Dit is cruciaal voor bouillon.

Een te harde kook maakt het vocht troebel en kan de smaak bitter maken. De slowcooker geeft je die perfecte, zachte simmer die je nodig hebt.

De juiste botten en ingrediënten kiezen

De keuze van botten bepaalt de smaak. Voor een rijke runderbouillon kies je voor runderstaart of mergbotten.

Deze zijn vet en vol smaak. Voor kip is een hele kip of losse kippennekken perfect.

De nekken zitten vol kraakbeen en vel, wat veel collageen geeft. Dat zorgt voor een bouillon die afkoelt tot een stevige gelei. Voor varkensbouillon zijn varkenspoten of ribben een goede keuze. Ze zijn smaakvol en goedkoop.

Je kunt ook mixen. Een mix van kip en rund geeft een mooie balans.

Vraag je slager gerust om botten. Ze hebben ze vaak liggen en zijn blij als je ze gebruikt. Soms krijg je ze zelfs gratis of voor een paar euro per kilo.

Naast botten heb je groenten nodig. Gebruik de klassieke combinatie: wortel, ui en bleekselderij.

Snijd ze grof, ze hoeven niet mooi te zijn. Voeg ook kruiden toe.

Een paar laurierblaadjes, wat peperkorrels en een takje tijm zijn genoeg. Gebruik niet te veel, want de botten moeten de sterren zijn van je bouillon. Water en een scheutje azijn helpen om mineralen uit de botten te halen.

Stap-voor-stap: Merg en botten in de slowcooker

Begin met de botten. Als je runderbotten hebt, kun je ze het beste even aanbraden in een pan. Dit geeft een extra smaaklaag door de bruine stukjes.

Doe ze daarna in de slowcooker. Voor kippennekken hoef je dit niet perse, maar het kan wel.

De slowcooker kan tegen hoge temperaturen, dus een snelle aanbrading in een ovenbestendige slowcooker is prima. Gebruik eventueel wat eendenvet voor extra smaak en voeg de groenten toe.

Doe een gesneden ui, twee wortels en twee stengels bleekselderij in de pan. Giet er water bij totdat alles net onder staat. Voeg een scheutje azijn toe (ongeveer 1 eetlepel per liter).

Dit helpt de mineralen uit de botten te halen. Doe de kruiden erbij: 2 laurierblaadjes, 10 peperkorrels en een takje tijm.

Zet de slowcooker op de laagste stand. Laat het 12 tot 24 uur trekken, net zoals bij het bereiden van varkenspoten in de slowcooker voor een rijke bouillon. Voor een eerste keer is 12 uur prima. Als je merkt dat de smaak nog niet diep genoeg is, kun je de volgende keer langer doorgaan.

Roer af en toe. Haal de deksel er niet te vaak af, want dan verliest de pan warmte.

Na het trekken zeef je de bouillon door een fijne zeef. Laat het afkoelen en je ziet de gelei ontstaan.

Prijzen en modellen: Welke slowcooker moet je hebben?

Je hebt niet veel nodig voor goede bouillon, maar de juiste maat helpt. Een slowcooker van 3,5 liter is prima voor een klein huishouden, bijvoorbeeld voor zelfgemaakte bouillon van kip. Voor grote voorraden kies je een model van 6,5 liter of meer.

Merken als Crock-Pot en Instant Pot zijn populair. De Crock-Pot is de klassieke keuze.

Een basismodel kost tussen de €40 en €60. De Instant Pot is een multicooker.

Dit is een slowcooker, maar ook een pressure cooker en rijstkoker. De prijs ligt hoger, rond de €80 tot €150. Voor bouillon is de slowcooker-functie het belangrijkst.

De Instant Pot heeft wel een voordeel: je kunt de bouillon ook snel koken onder druk.

Dit bespaart tijd als je maar 2 uur hebt in plaats van 12. Let bij het kopen op een timer en een automatische warmhoudfunctie. Dit is essentieel voor bouillon. Je wilt niet dat de pan op hoge warmte blijft staan nadat de tijd om is.

Sommige modellen hebben een losse keramische pot. Dit is makkelijk schoon te maken.

Een review van de Crock-Pot Express multicooker laat zien dat deze functies veel waard zijn.

Kies wat bij je budget past, vanaf €40 kom je al een heel eind.

Praktische tips voor de beste resultaten

Hou het simpel. Je hebt geen dure ingrediënten nodig.

Goede botten en groenten zijn de basis. Probeer niet te veel kruiden te gebruiken. De smaak van het vlees en het bot moet doorschijnen. Een teveel aan kruiden kan de bouillon overheersen.

Je kunt altijd later nog kruiden toevoegen aan je gerecht. Bewaar je bouillon goed.

Gekookte bouillon blijft 3 tot 4 dagen in de koelkast. Vries het in voor langer gebruik.

Gebruik ijsblokjesvormen voor kleine porties. Zo kun je altijd een scheutje bouillon toevoegen aan een saus of rijst. Een andere tip: maak een grote batch en vries deze in porties van 500 ml in.

Dat past in elke vriezer. Experimenteer met smaken. Voeg eens geroosterde uien toe voor een zoetere toon.

Of gebruik een stukje kombu (zeewier) voor umami. Probeer verschillende botten uit. Runderbotten geven een zware, donkere smaak.

Kip is lichter en frisser. Mix ze voor een unieke smaak.

Zo ontdek je wat jij het lekkerst vindt. Dat is het voordeel van zelf maken: je bepaalt alles.